Anasayfa › İçerik Yazımı
İçerik Yazımı
İçerik yazımı, metinlerin açık ve doğru okunmasıyla ilgilenir: devrik cümlelerin hangi durumda düzeltileceği, bilgi metinlerinde fiillerin hangi zamanla çekimleneceği, “geçen yıl” ya da “bu ay” türünden göreli zaman ifadelerinin neden takvim tarihiyle değiştirildiği ve yazara verilecek içerik talimatında bulunması gereken bilgiler.
İçerik Yazımında Devrik Cümleler Ne Zaman Düzeltilir?
Türkçede cümlenin düz dizilişinde özne başta, tümleçler ortada, yüklem sonda yer alır. Devrik cümlede yüklem öne alınır ya da yüklemden sonra başka bir öğe gelir. İçerik yazımı sırasında devrik cümleler taslağın son okumasında ayrıca taranır. Her devrik cümle düzeltilmez. Düzeltme, cümlenin anlamı, vurgusu ya da okunma sırası bozulduğunda yapılır ve her değişiklik bu üç ölçütten birine dayanır.
Düz cümlede vurgu, yükleme en yakın öğeye düşer. Bilgi metninde okurun dikkat etmesi gereken öğe bu konuma yerleştirilir. Devrik dizilişte vurgu yer değiştirir ve cümlenin hangi bilgiyi öne çıkardığı belirsizleşir. Bu durumda yüklem sona taşınır, vurgulanacak öğe yüklemin hemen önüne alınır. “Yüklenir görseller sıkıştırıldıktan sonra” cümlesi bu yolla “Görseller sıkıştırıldıktan sonra yüklenir” biçimine getirilir.
Devrik cümle bazen bir sözcüğün hangi öğeye bağlandığını belirsiz bırakır. Yüklemden sonra gelen zaman ya da yer bildiren bir öğe, önceki cümleye mi yoksa sonraki cümleye mi ait olduğu sorusunu doğurur. Okurun cümleyi ikinci kez okuması gerekiyorsa düzeltme yapılır. Aynı paragrafta art arda gelen devrik cümleler de düz sıraya çevrilir; paragraf baştan sona tek düzende okunur.
Bazı bölümlerde devrik diziliş hiç bırakılmaz. Numaralı adımlarda her adım bir eylemle biter; okur yapacağı işi cümlenin sonunda bulur. Ara başlıklarda, tablo hücrelerinde, düğme metinlerinde ve form açıklamalarında da düz sıra kullanılır. Kullanım koşulları ve gizlilik metninde de bu sıra korunur. Bu metinlerde bir yükümlülüğün kime ait olduğu, öznenin ve yüklemin yerinden anlaşılır.
Devrik cümlenin değiştirilmeden bırakıldığı yerler de vardır. Bir müşteri yorumundan ya da görüşme kaydından yapılan doğrudan alıntı, söylendiği biçimde aktarılır ve tırnak içinde durur. Alıntıdaki sözcüklerin yeri değiştirilirse metin alıntı olmaktan çıkar. Bir markanın adı ya da tescilli sloganı da sözcük sırası değiştirilmeden yazılır. Bu cümleler denetim listesinde ayrıca işaretlenir ve düzeltme dışında tutulur.
Denetim üç adımdan oluşur. İlk adımda her cümlenin yüklemi bulunur ve cümledeki yeri işaretlenir. Ardından yüklemi sonda olmayan cümleler ayrı bir listeye alınır ve her biri anlam, vurgu ve okunma sırası ölçütleriyle okunur. Son adımda düzeltilen cümle sesli okunur; anlam değişmişse başka bir diziliş denenir. İçerik yazımı bu değişiklikleri taslağın düzeltme geçmişinde görünür bırakır.
Bilgi Metinlerinde Fiiller Hangi Zamanla Çekimlenir?
Bilgi metni, bir konunun nasıl işlediğini ya da bir işin nasıl yapıldığını anlatan metindir. Bu metinlerde fiilin zamanı, okura bilginin ne zaman geçerli olduğunu söyler. Bu nedenle içerik yazımı her metin türü için bir zaman kuralı belirler ve taslaktaki bütün fiiller bu kurala göre okunur. Kural metnin başından sonuna kadar aynı kalır; bölüm değişti diye zaman değişmez.
Sürekli geçerli olan bilgiler geniş zamanla yazılır. “Form gönderildiğinde sistem bir onay e-postası yollar” cümlesi her gönderimde tekrarlanan bir işi anlatır. Tanımlarda ek fiil kullanılır: “XML site haritası, sitedeki sayfaların adreslerini toplayan dosyadır.” Geniş zamanla kurulan cümle, okurun metni hangi gün açtığından bağımsız olarak doğru kalır. Hizmet sayfalarının ve yardım sayfalarının ana zamanı bu nedenle geniş zamandır.
Adım anlatımlarında iki biçimden biri seçilir. Birincisi okura doğrudan seslenen emir kipidir: “Ayarlar bölümünü açın.” İkincisi edilgen geniş zamandır: “Ayarlar bölümü açılır.” Okurun yaptığı adımlar aynı listede tek biçimle yazılır. Sistemin kendiliğinden yaptığı iş ise etken geniş zamanla eklenir: “Kaydet düğmesine basın. Sistem değişikliği kaydeder.” Böylece okurun işi ile sistemin işi ayrılır.
Şimdiki zaman eki, bir durumun okunduğu anda sürdüğünü bildirir. Sürekli geçerli bir bilgi bu ekle yazılırsa okur bilgiyi geçici bir durum olarak algılayabilir. “Panel her gece yedek alıyor” cümlesi bu nedenle “Panel her gece yedek alır” biçimine getirilir. Şimdiki zaman yalnızca sürmekte olan ve bitişi bilinen bir iş için kullanılır; süren bir bakım çalışmasının duyurusu bu türdendir.
Olmuş ve bitmiş bir olay görülen geçmiş zamanla yazılır; olayın ayı ve yılı cümlede yer alır. Duyulan geçmiş zaman eki, yazarın olayı başkasından öğrendiğini ya da emin olmadığını bildirir. Bilgi metninde bu ek kullanılmaz; bilgi bir kaynaktan alınmışsa kaynak adıyla anılır. Gelecek zaman söz verme anlamı taşıdığı için yalnızca tarihi açıklanmış işler anlatılırken yazılır.
Zaman denetimi taslak bittikten sonra yapılır. Metindeki bütün fiiller çekim ekleriyle birlikte bir tabloya çıkarılır. Her fiilin yanına anlattığı bilginin türü yazılır: sürekli bilgi, okurun adımı, süren iş ya da bitmiş olay. Türüne uymayan zamanla çekimlenen fiil düzeltilir. Bir paragraf içinde zaman değişiyorsa bu değişimin metindeki gerekçesi aranır; gerekçe yoksa paragraf tek zamana getirilir.
Metindeki Göreli Zaman İfadeleri Neden Takvim Tarihiyle Değiştirilir?
Göreli zaman ifadesi, anlamını yazının yazıldığı güne göre kazanan sözcüktür: dün, geçen ay, bu yıl, yakında, son zamanlarda, şimdilik. Okur sayfayı aylar sonra açtığında bu sözcüklerin hangi güne göre söylendiğini bilemez. İçerik yazımı bu ifadeleri yayından önce tarar. Her biri ya takvim tarihine çevrilir ya da cümleden çıkarılır; cümle yeniden kurulduktan sonra anlamı kontrol edilir.
Arama motorundan gelen okur yazıyı yayın gününden aylar ya da yıllar sonra açabilir. Sayfanın yayın tarihi her şablonda görünür bir yerde durmaz. Tarih görünse bile okur, cümledeki “geçen ay” ifadesini o tarihle kendisi eşleştirmek zorunda kalır. Ay ve yıl cümlenin içine yazıldığında bilgi tek başına anlaşılır. Cümle başka bir sayfaya alındığında da tarih bilgiyle birlikte taşınır.
Google, bir sayfanın tarihini belirlerken tek bir işarete dayanmadığını, sayfada görünen tarihe ve yapılandırılmış veriye de bakabileceğini belirtir. Yardım sayfalarında tarihin sayfada açıkça gösterilmesini, yayın tarihiyle güncelleme tarihinin ayrı yazılmasını önerir. Gövdedeki tarihler bu iki tarihle çelişmez. Gövdesinde “bu yıl” yazan bir sayfa, metni değişmeden yeni yıla girdiğinde artık yanlış bir bilgi taşır.
Değiştirme üç kurala bağlıdır. Olay bitmişse yerine olayın ayı ve yılı yazılır. Bilgi zamanla değişmiyorsa zaman sözcüğü silinir; “artık” ve “günümüzde” sözcükleri cümleye bilgi eklemiyorsa çıkarılır. Tarihi belli olmayan bir gelişme için “yakında” yazılmaz. Böyle bir gelişme ya tarih açıklanana kadar metne alınmaz ya da tarihinin henüz açıklanmadığı açıkça yazılır.
Göreli ifade yalnızca gövdede aranmaz. Ara başlıklar, görsel açıklamaları, tablo başlıkları ve arama sonucunda görünen sayfa açıklaması da taranır. “Yeni”, “son” ve “güncel” sözcükleri de aynı sorunu taşır; bir yazılımın ya da kuralın son sürümü zamanla eskir. Bu sözcüklerin yerine sürümün adı ya da çıkış ayı yazılır. “Son yazımız” biçimindeki bağlantı metni, bağlanan yazının başlığıyla değiştirilir.
Tarama, göreli sözcüklerden oluşan bir arama listesiyle yapılır. Her eşleşme tek tek okunur; aynı sözcük bazı cümlelerde zaman bildirmez. Değiştirilen her cümle için tarih kaynağından doğrulanır. Yayındaki sayfalarda bu tarama düzenli aralıklarla tekrarlanır. Bulunan cümleler aylık iş listesine yazılır ve onayınızla düzeltilir; düzeltilen sayfalar adresleriyle birlikte aylık raporda yer alır.
Yazara Verilecek İçerik Talimatı Hangi Bilgileri İçerir?
İçerik talimatı, bir sayfayı yazacak kişiye verilen ve sayfanın neyi, kime, hangi sırayla anlatacağını tanımlayan belgedir. Talimatta bir bilgi eksik kaldığında yazar o boşluğu kendi tahminiyle doldurur. İçerik yazımı bu sebeple talimatı yazardan önce hazırlar. Yazar işe başlamadan talimatı okur, anlamadığı maddeleri yazılı olarak sorar ve cevaplar talimata eklenir. Talimat beş bölümden oluşur.
İlk bölüm sayfanın kimliğidir. Sayfanın adresi, türü ve hedef arama yazılır; tür hizmet sayfası, blog yazısı ya da yardım sayfası olabilir. Hedef aramanın yanında Search Console’dan alınan yakın sorgular listelenir. Aramanın amacı belirtilir: bilgi edinmek, seçenekleri karşılaştırmak ya da bir işlem yapmak. Sitede aynı aramaya yönelen başka bir sayfa varsa onun adresi de eklenir.
İkinci bölüm okuru ve sayfanın planını anlatır. Okurun konuyu ne ölçüde bildiği yazılır; terimlerin tanımlanıp tanımlanmayacağı buna göre belirlenir. Başlık planı h2’den başlayarak sırayla verilir ve her başlığın altında cevaplanacak soru bir cümleyle yazılır. Yaklaşık uzunluk bir aralık olarak belirtilir. Google, sıralama için belirli bir kelime sayısı aramadığını açıklar; aralık konunun kapsamından çıkarılır.
Üçüncü bölüm kaynakları ve sözcükleri kapsar. Yazarın kullanacağı kaynaklar bağlantılarıyla verilir; kaynağı gösterilemeyen bir sayı ya da iddia metne alınmaz. Bir yazım listesi eklenir: marka adlarının yazılışı, kısaltmaların açılımı, terimlerin hangi biçimde kullanılacağı. Okura “siz” diye mi seslenileceği, fiillerin hangi zamanla çekimleneceği ve devrik cümle kuralı da bu bölümde yer alır.
Dördüncü bölüm sayfanın çevresiyle ilgilidir. Metinden bağlantı verilecek site içi sayfalar adresleri ve bağlantı metinleriyle listelenir. Sayfa başlığı ve arama sonucunda görünecek açıklama için birer taslak istenir. Gerekli görseller sıralanır; her birinin neyi göstereceği ve alternatif metninin neyi anlatacağı yazılır. Metne alınmayacak konular da belirtilir: fiyat, rakip adı ve doğrulanmamış bilgi.
Son bölüm teslim ve onay adımlarını içerir. Metnin hangi biçimde teslim edileceği, teslim tarihi ve metni kimin onaylayacağı yazılır. Teslim edilen metin talimatla madde madde karşılaştırılır; karşılanmayan madde yazara geri bildirilir. Yeni sayfa talimatları aylık iş listesine onayınızla girer. SEO, web tasarım ve yazılım aynı ekipte yürüdüğü için sayfanın kurulumu da aynı listede yer alır.
Sitemdeki yazılarda okura “siz” diye mi yoksa “sen” diye mi seslenmeliyim?
İki biçim de kullanılabilir; kural, sitenin bütün sayfalarında tek biçimin korunmasıdır. Seçilen biçim yazım listesine eklenir ve her yazara verilir. Aynı sayfada iki biçimin karışıp karışmadığı düğme metinlerinde, form uyarılarında ve e-posta bildirimlerinde de kontrol edilir. Biçim değiştirilirse eski sayfalar tek tek taranarak güncellenir.
Yazımın altındaki güncelleme tarihini ne zaman değiştirmeliyim?
Tarih, metinde okuru ilgilendiren bir değişiklik yapıldığında yenilenir: yeni bir bölüm, değişen bir adım ya da düzeltilen bir bilgi. Yazım hatası düzeltmek ya da görsel sıkıştırmak tarihi değiştirmez. Google, içerikte önemli bir değişiklik olmadan tarihin yenilenmesini önermez. Yayın tarihi ise ilk yayındaki hâliyle kalır.
Metinlerimde kısaltmaları nasıl yazmalıyım?
Kısaltma sayfada ilk geçtiği yerde açık adıyla yazılır ve kısaltma hemen yanına ayraç içinde eklenir. Sonraki kullanımlarda yalnızca kısaltma yer alır. Kısaltma ilk kez bir ara başlıkta geçiyorsa açılımı başlığın altındaki ilk cümlede verilir. Kısaltmaların yazılışı ve büyük harf kullanımı yazım listesinde bir kez belirlenir.
Yeni yazımı yayımladıktan sonra Search Console’da neyi kontrol etmeliyim?
URL Denetimi aracına yazının adresini girin ve sayfanın dizinde olup olmadığını okuyun. Sayfa dizinde değilse dizine eklenmesini isteyebilirsiniz; Google aynı isteği tekrarlamanın taramayı hızlandırmadığını belirtir. Sonraki haftalarda Performans raporunda sayfa adresine göre filtre uygulayın ve sayfanın hangi sorgularda gösterildiğini izleyin.